Unternehmen "Verrat", czyli niemiecki desant na Korfu

W dniach 24-26 września 1943 r. pododdziały z 1. Gebirgsjäger-Division dokonały desantu na zajętą przez włoskie siły grecką wyspę Korfu w ramach Unternehmen "Verrat". Ta nieznana powszechnie operacja była częścią zakrojonej na szeroką skalę akcji oczyszczania terenów zajętych przez wojska byłego już sojusznika.

Oznaczenia taktyczne Panzer-Regiment 24 latem 1942 r.

Wydawać by się mogło, że niemieckie oznaczenia taktyczne czołgów w Panzer-Regimenter były dość intuicyjne i powtarzalne - przynajmniej w większości przypadków. Oczywiście zdarzały się wyjątki, jak chociażby Panzer-Regiment 24 z 24. Panzer-Division latem 1942 r., którego przyjęty system bynajmniej oczywisty nie był. 

Podwójny kocioł Briańsk-Wiaźma - największa klęska Armii Czerwonej

W ramach Unternehmen "Taifun", czyli niemieckiego ataku na Moskwę rozpoczętego 30 września 1941 r., doszło do największej porażki Armii Czerwonej w historii. Pod Briańskiem i Wiaźmą Niemcy okrążyli i zniszczyli dziewięć sowieckich armii biorąc do niewoli około 675 000 żołnierzy.

"Gdzie oni są?", czyli misja ratunkowa Kampfgruppe "Peiper" pod Charkowem

W lutym 1943 r. - w wyniku sowieckiej ofensywy - siły 320. Infanterie-Division znalazły się w okrążeniu na południowy-wschód od Charkowa. Brak wsparcia, paliwa i sowieckie kontrataki uniemożliwiły przebicie się ku niemieckim liniom. W związku z tym na ratunek została wysłana Kampfgruppe "Peiper" z SS-Panzergrenadier-Division "Leibstandarte SS Adolf Hitler".

Gdzie najdalej na południe ZSRS dotarli Niemcy w 1942 r.?

W sierpniu 1942 r. pododdziały z 1. Gebirgs-Division i 4. Gebirgs-Division weszły na teren Gruzińskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej. Początkiem listopada 1942 r. szpica 13. Panzer-Division znalazła się 630 km od Baku. Były to najdalej na południe wysunięte punkty ZSRS, do jakich dotarł Wehrmacht. Gdzie konkretnie doszli Niemcy i czy mogli dotrzeć dalej?

Jak Sowieci zdobyli pierwszego "Tygrysa"?

Latem i jesienią 1942 r. Niemcy wystawili do walki zupełnie nowe pododdziały wyposażone w ciężkie PzKpfw VI Ausf. H1 "Tiger". Czołgi te - dysponujące potężną siłą ognia oraz grubym pancerzem - miały przede wszystkim wspierać piechotę w natarciach i stanowić osłonę dla lżejszych pojazdów pancernych. Jednak jako że pod koniec 1942 r. Wehrmacht i Waffen-SS przeszły do obrony praktycznie na wszystkich frontach - ich wykorzystanie taktyczne okazało się odmienne od założeń, a fakt, że przeciwnik przejmie nowy niemiecki czołg - kwestią czasu. Ten - a właściwie te - miały należeć do 1./schwere Panzer-Abteilung 502, którą pod koniec sierpnia 1942 r. wysłano pod Leningrad.

Messerschmitt Bf 109 czy Me 109?

Analizując różne źródła historyczne dotyczące Luftwaffe i walk powietrznych podczas II wojny światowej w ogóle nie da się nie trafić na jeden z najsłynniejszych myśliwców w historii. Samolot ten - powstały w zakładach Messerschmitt-Flugzeugbau GmbH we współpracy z Bayerische Flugzeugwerke A.G. - w znacznej większości przypadków jest oznaczany jako Bf 109, ale czasami pojawia się pod nazwą Me 109. Która z nich jest więc prawidłowa?

System weryfikacji zestrzeleń w Luftwaffe

Nie ulega wątpliwości, że podczas II wojny światowej Luftwaffe miała najskuteczniejszych pilotów myśliwskich. Wielu z nich osiągnęło ponad 200 zestrzeleń, a najwięcej - aż 352 w 1 404 lotach bojowych - posiada Major Erich Hartmann. Czym było zwycięstwo powietrzne? Jak wyglądała weryfikacja tych sukcesów przez OKL? Dlaczego większość osiągnięć powietrznych jest zawyżona, ale nie oznacza to od razu świadczenia nieprawdy? O tym - i wielu innych aspektach systemu weryfikacji Luftwaffe - w dzisiejszym artykule.

Czy Niemcy doszli do Morza Kaspijskiego w 1942 r.?

Powszechnie uważa się, że Wehrmacht dotarł najbardziej na wschód ZSRS 6 października 1942 r., zdobywając niewielką miejscowość Terekli-Mekteb, leżącą około 75 km od zachodniego wybrzeża Morza Kaspijskiego. Okazuje się jednak, że w sierpniu i wrześniu 1942 r. niemieckie pododdziały dotarły jeszcze dalej. 

Operacja "Mars", czyli jak Niemcy zatrzymali Sowietów pod Moskwą

W grudniu 1941 r. niemiecka próba zajęcia Moskwy zakończyła się porażką i po raz pierwszy Wehrmacht i Waffen-SS musiały przejść do defensywy. Sowieci - chcący wykorzystać powodzenie kontrnatarcia pod stolicą ZSRS - rozpoczęli wówczas szereg operacji ofensywnych, które miały stopniowo zlikwidować siły Heeresgruppe "Mitte". Trwające łącznie 15 miesięcy walki zakończyły się największą klęską w karierze marsz. Gieorgija K. Żukowa.

Czarna niedziela 9.(MG)/III./SS-Panzergrenadier-Regiment 1

28 lutego 1943 r. zapisał się w historii 9.(MG)/III./SS-Panzergrenadier-Regiment 1 jako "czarna niedziela". Pododdział ten - kompletnie nieprzygotowany do walki przeciwpancernej - został zaatakowany przez dwa T-34, które w godzinę dosłownie rozjechały kilkunastu niemieckich żołnierzy obsadzających linię obrony na wschód od Charkowa. Świadkiem tych wydarzeń był SS-Sturmann Herbert Maeger służący w plutonie zaopatrzenia.

"Tygrysy" z Großdeutschland pod Charkowem i Biełgorodem w marcu 1943 r.

Tocząca się w lutym i marcu 1943 r. bitwa o Charków i Biełgorod była jednym z największych sukcesów niemieckich wojsk na Froncie Wschodnim, a zarazem pierwszą dużą operacją po klęsce 6. Armee w Stalingradzie. Trwała ona w czasie, gdy Wehrmacht i Waffen-SS straciły inicjatywę strategiczną w ZSRS, zachowując jednocześnie chęci do walki, aby ją odzyskać. W wyniku Operacji "Skaczok" i "Zwiezda" Armii Czerwonej udało się wyprzeć Niemców m.in. z zajętego w październiku 1941 r. Charkowa, ale za cenę dużych strat i zmęczenia wojsk. Jako że potencjał ofensywny przeciwnika wygasł – Niemcy postanowili przeprowadzić kontruderzenie. Jedną z jednostek, które miały stanowić trzon ataku była 13.s.Pz.Kp./Panzer-Regiment "Großdeutschland" wyposażona w PzKpfw VI Ausf. H1 "Tiger", która w ramach XLVIII. Panzer-Korps wchodzącego w skład 4. Panzer-Armee, swoje działania rozpoczęła 7 marca 1943 r. 

I./SS-Panzer-Regiment 3 "Totenkopf" w bitwie pancernej pod Siedlcami 25-31 lipca 1944 r.

Walki pod Siedlcami pod koniec lipca 1944 r. były chrztem bojowym dla I./SS-Panzer-Regiment 3, wyposażonego w nowe czołgi - PzKpfw V Ausf. A/G "Panther". Jednostka została rzucona naprzeciw postępującej od wschodu Armii Czerwonej, która w ramach Operacji "Bagration" miała, między innymi, oczyścić sobie tzw. "kierunek berliński". Jedną z przeszkód, jaką musieli jednak pokonać Sowieci, był I./SS-Panzer-Regiment 3 z 3. SS-Panzer-Division "Totenkopf".

Prawda o Westerplatte

Obrona Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte w dniach 1-7 września 1939 r. to temat, który doczekał się niezliczonej ilości opracowań, mniej lub bardziej zgodnych z prawdą historyczną. Często powielane mity, powtarzane przez dziesiątki lat - zaburzyły prawdziwy obraz tamtych wydarzeń i na dobre wpisały się w świadomość wielu osób, co z historycznego punktu widzenia nie może być akceptowalne.

Niemiecko-polski słownik pojęć cz. 5 - stopnie Wehrmachtu i Waffen-SS

W kolejnej części słowniczka niemiecko-polskiego przyjrzymy się stopniom wojskowym Wehrmachtu - czyli Heer, Luftwaffe i Kriegsmarine - oraz Waffen-SS. Mimo że temat ten wydaje się łatwy, to nie dość, że było ich całkiem sporo, to wiele z nich nie miało polskiego odpowiednika i czasami trudno je sensownie przetłumaczyć. 

Mit Monte Cassino - prawdziwa historia legendarnej bitwy

Nie ulega wątpliwości, że czwarta bitwa pod Monte Cassino, tocząca się od 17 do 18 maja 1944 r., jest dla Polaków jednym z najważniejszych wydarzeń w historii wojskowości. Wszyscy wiedzą, że to właśnie polska flaga jako pierwsza zawisła na ruinach słynnego już klasztoru, a żołnierze z II Korpusu Polskiego zrobili coś, czego nie mogli dokonać Francuzi, Anglicy, Amerykanie, Hindusi oraz Nowozelandczycy. Na tym jednak przeważnie kończy się wiedza dotycząca tego legendarnego wydarzenia, które w konfrontacji z faktycznym przebiegiem wydarzeń tamtych dni, jest już nieco mniej imponujące.

Prawdziwa historia "Rzeźnika z plaży Omaha"

6 czerwca 1944 r. lądujący na Plaży Omaha w Normandii Alianci trafili na największy opór wojsk niemieckich spośród wszystkich sektorów, który utrzymywał się ponad 10 godzin. Na jednym ze stanowisk karabinów maszynowym w Widerstandsnest 62 ostrzał prowadził Gefreiter Heinrich Severloh - zaopatrzeniowiec z 352. Infanterie-Division. Według wielu opracowań osobiście miał wyeliminować od 1 000 do nawet 2 000 Amerykańskich żołnierzy za pomocą MG 42 oraz Kar98k. Liczby te są jednak mocno przesadzone. 

50 nieznanych faktów o PzKpfw VI "Tiger I"

Jako że poprzedni artykuł o PzKpfw V "Panther" cieszył się bardzo dużą popularnością, tym razem chciałbym zaprezentować ciekawostki i nieznane fakty o czołgu "Tiger I" oraz jego prototypowych poprzednikach, o którym powiedziano już prawdopodobnie wszystko, ale nie wszystko jest obecne w powszechnej świadomości.

Ostatnie "zwycięstwa" Niemców w Afryce, czyli bitwy w Tunezji zimą 1943 r.

Początkiem lutego 1943 r. Państwa Osi odzyskały na pewien czas inicjatywę w Afryce Północnej. Względna stabilizacja frontu nie trwała jednak długo, gdyż od zachodu nacierały wojska Aliantów, czyli połączone siły Anglików, Francuzów i Amerykanów. Zanim jednak Państwa Osi upadną, Niemcy dadzą solidną taktyczną lekcję Amerykanom podczas walk w styczniu i lutym 1943 r. w okolicach i na przełęczy Kasserine. Jak się okaże, starcia te będą dla Niemców pyrrusowym zwycięstwem. 

"Polowanie na ISy", czyli walki w Rumunii wiosną 1944 r.

Gdy początkiem lutego 1944 r. na froncie zadebiutowały sowieckie czołgi ciężkie IS-85, a w kwietniu ulepszone IS-122 z armatą 122 mm - pokładano w nich ogromne nadzieje. W końcu Armia Czerwona miała mieć godnego przeciwnika dla niemieckich PzKpfw V "Panther" i PzKpfw VI "Tiger". Pojazdy te, wraz z ulepszonym T-34, miały zdecydować o wyniku wojny pancernej na Froncie Wschodnim. Jednak ich debiut bojowy brutalnie zweryfikował powyższe założenia, a majowe walki w Rumunii z 1944 r. okazały się fatalne w skutkach, podobnie jak pierwsze starcie PzKpfw VI Ausf. B "Tiger II" pod Oględowem w sierpniu 1944 r. O ile o tym drugim wydarzeniu historiografia rozpisuje się nader często, tak bitwy pod Chocimierzem w kwietniu 1944 r. oraz w rejonie Targu Frumos z maja 1944 r. są raczej nieco zapomniane.