25 grudnia 2019

Niemiecko-polski słownik pojęć cz. 3 - Kriegsmarine

W trzeciej części słowniczka niemiecko-polskiego zawierającego pojęcia obejmujące jednostki taktyczne oraz operacyjne Wehrmachtu i Waffen-SS zagłębimy się w Kriegsmarine, czyli Marynarkę Wojenną III Rzeszy. 

Zapraszam do zakupu mojej książki pt. Pancerny Kaukaz. Walki Kampfgruppe von Hake na linii Nalczyk-Ordżonikidze jesienią 1942 r. Jest to pierwsze w literaturze opracowanie poświęcone temu tematowi i powstało na bazie oryginalnych niemieckich dokumentów wojennych:
Szczegóły: https://www.dookolarzeszy.pl/2024/07/zapraszam-do-zakupu-mojej-ksiazki-pt.html 

Podobnie jak w poprzednich częściach zaznaczam, że nie ma tu wszystkich jednostek, bo było ich naprawdę dużo. Starałem się wybrać te najczęściej występujące i jeśli jakieś tłumaczenie jest niepoprawne - proszę o korektę.  
 
Tak jak wspomniałem we wstępie, Kriegsmarine, to Marynarka Wojenna wchodząca w skład Wehrmachtu, czyli Sił Zbrojnych III Rzeszy, podobnie jak Heer - Siły Lądowe oraz Luftwaffe - Siły Powietrze. 
Kriegsmarine bezpośrednio podlegało pod Oberkommando der Kriegsmarine - Naczelne Dowództwo Marynarki Wojennej, które z kolei nadzorowało Oberkommando der Wehrmacht - Naczelne Dowództwo Sił Zbrojnych. Pod dowództwem Oberkommando der Kriegsmarine znajdowały się m.in: 
  • Allgemeines Marinehauptamt - Kwatera Główna Marynarki 
  • Amt Kriegsschiffbau - Biuro Budowy Okrętów Wojennych
  • Befehlshaber der Aufklärungsstreitkräfte - Dowództwo Sił Rozpoznawczych
  • Befehlshaber der Kampfgruppe - Dowództwo Grup Bojowych  
  • Befehlshaber der Kreuzer - Dowództwo Krążowników
  • Befehlshaber der Panzerschiffe - Dowództwo Okrętów Pancernych 
  • Befehlshaber der Schlachtschiffe - Dowództwo Pancerników 
  • Donau-Flottille - Flotylla "Dunaj"
  • Flottenkommando - Dowództwo Floty
  • Hafenkapitäne - Kapitanowie Portów 
  • Hafenkommandanten - Dowódcy Portów 
  • Kommandanten der Seeverteidigung - Dowódca Obrony Morskiej
  • Kriegsmarinedienststellen - Stacje Marynarki Wojennej
  • Marine-Abschnitts-Kommandanten - Dowódcy Sekcji Morskich
  • Marinegruppenkommando - Dowództwo Grupy Morskiej 
  • Marineoberkommandos - Okręgowe Dowództwa Marynarki 
  • Marinewaffenamt - Urząd Uzbrojenia Marynarki 
  • Seekriegsleitung - Dowództwo Działań Wojennych na Morzu
Struktura organizacyjna na szczeblu taktycznym Kriegsmarine wyglądała następująco, choć trzeba dodać, że różni się ona od tej z Heer i Luftwaffe, bo w tym przypadku można wyróżnić w sumie dwa pododdziały, czyli:
  • Flotille - flotylla, którą dowodził Flotillenchef, czyli Dowódca Flotylli
  • Flotte - flota, którą dowodził Flottenchef, czyli Dowódca Floty  
... a do wyodrębnienia poszczególnych jednostek nadaje się właściwe tylko Flotille, których były następujące rodzaje:
  • Artillerieträger-Flottille - Flotylla okrętów artyleryjskich
  • Flakjäger-Flottille - Flotylla przeciwlotnicza
  • Fluß-Sicherungs-Flottille - Flotylla bezpieczeństwa rzecznego
  • Geleit-Flottille - Flotylla eskortowa
  • Hafenschutz-Flottille - Flotylla ochrony portu 
  • Küstenschutz-Flottille - Flotylla ochrony wybrzeża
  • Minensuch-Flottille - Flotylla poszukiwaczy min (trałowców)
  • Netzsperr-Flottille - Flotylla przerywaczy barier sieciowych
  • Räumboots-Flottille - Flotylla małych trałowców
  • Schnellboots-Flottille - Flotylla kutrów torpedowych
  • Schnellboots-Schul-Flottille - Szkoleniowa flotylla kutrów torpedowych 
  • Sicherungs-Flottille - Flotylla bezpieczeństwa 
  • Sperrbrecher-Flottille - Flotylla przerywaczy zagród minowych 
  • Torpedoboots-Flottille - Flotylla torpedowców
  • Transport-Flottille - Flotylla transportowa 
  • Unterseeboots-Flottille - Flotylla okrętów podwodnych
  • Unterseeboots-Jagd-Flottille - Flotylla łowców okrętów podwodnych
  • Unterseeboots-Schul-Flottille - Szkoleniowa flotylla okrętów podwodnych 
  • Vorposten-Flottille - Flotylla patrolowa
  • Zerstörer-Flottille - Flotylla niszczycieli 
Do Flotte mogły należeć zarówno powyższe Flotillen jak i poszczególne okręty wojenne, np. Panzerschiffe (pancerniki) czy Schwerer Kreuzer (ciężkie krążowniki, popularnie zwane "pancernikami kieszonkowymi"). Kriegsmarine miało także swoje pododdziały lądowe o strukturze taktycznej identycznej do tej z Heer, czyli: Division - Brigade - Regiment - Bataillon/Abteilung - Kompanie - Zug - Gruppe. W przypadku największego z tych pododdziałów można wyróżnić:
  • Marine-Festungs-Division - Forteczna dywizja marynarki
  • Marine-Infanterie-Division - Dywizja piechoty marynarki (Dywizja morska)
  • Schnellboots-Lehr-Division - Instruktorska dywizja kutrów torpedowych 
  • Unterseeboots-Lehr-Division - Instruktorska dywizja okrętów podwodnych  
Poziom niżej znajdziemy się na poziomie Brigide, w której tak samo jak w Regiment wystarczy zastąpić nimi człon "Division" i już mamy gotowca. Jako że były takie pododdziały niemające swojego dywizyjnego odpowiednika, przytoczę je poniżej: 
  • Marine-Bordflak-Brigade - Pokładowa przeciwlotnicza brygada marynarki
  • Marine-Flak-Brigade - Brygada obrony przeciwlotniczej marynarki 
  • Marine-Schützen-Brigade - Brygada strzelców marynarki
  • Marine-Artillerie-Regiment - Pułk artylerii marynarki 
  • Marine-Ersatz-Regiment - Zapasowy pułk marynarki
  • Marine-Flak-Regiment - Pułk obrony przeciwlotniczej marynarki 
  • Marine-Lehr-Regiment - Instruktorski pułk marynarki
  • Marine-Grenadier-Regiment - Pułk grenadierów marynarki 
  • Marine-Regiment - Pułk marynarki 
  • Flottillen-Stamm-Regiment - Kadrowy pułk flotylli 
  • Schiffs-Stamm-Regiment - Kadrowy pułk okrętów  
Kolejnym pododdziałem jest Bataillon lub Abteilung. Różnica między nimi została wyjaśniona w cz. 1 (link). Podam tylko te, które nie mają swojego odpowiednika na szczeblu Division, Brigade i Regiment
  • Ausbildungs-Abteilung für Kriegsschiffneubauten - Batalion szkoleniowy nowych okrętów wojennych 
  • leichte Marine-Artillerie-Abteilung - Lekki batalion artylerii marynarki 
  • Marinehafen-Abteilung - Batalion zarządzania portem morskim marynarki 
  • Marine-Helferinnen-Ersatz-Abteilung - Zapasowy pomocniczy batalion marynarki
  • Marine-Stamm-Abteilung - Kadrowy batalion marynarki
  • Marine-Unteroffiziers-Lehr-Abteilung - Podoficerski instruktorski batalion marynarki
  • Schiffsmaschinen-Ausbildungs-Abteilung - Batalion szkoleniowy budowy silników statków
  • Unterseeboots-Ausbildungs-Abteilung - Batalion szkoleniowy okrętów podwodnych  
  • Marine-Alarm-Bataillon - Alarmowy batalion marynarki
  • Marine-Bau-Bataillon - Batalion budowlany marynarki 
  • Marine-Festungs-Pionier-Bataillon - Forteczny batalion pionierów marynarki  
  • Marine-Insel-Bataillon - Wyspowy batalion marynarki
  • Marine-Sicherungs-Bataillone - Batalion bezpieczeństwa marynarki
  • Marine-Sturm-Bataillon - Szturmowy batalion marynarki
Ranni marynarze leczyli się w Sanitätsämter - stacjach sanitarnych, Lazarettschiffe - statkach lazaretowych (szpitalnych) lub Marinelazarette - lazaretach marynarskich. Mieli też specjalne Verwundetentransportschiffe, czyli statki służące do transportu rannych.

2 komentarze:

  1. Lubię, wręcz uwielbiam te Twoje historie. Ale słowniki to jest prawdziwy majstersztyk ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo dziękuję za uznanie i cieszę się, że artykuły się podobają!

      Usuń